( مسأله 1642 ) : اگر در ماه رمضان ، پس از جستجو يقين كند كه صبح نشده وعملي كه روزه را باطل مىكند انجام دهد ، سپس معلوم شود صبح بوده ، بنابر احتياط واجب قضا كند . ( مسأله 1643 ) : روزه دارى كه شك دارد مغرب شده يا نه نمىتواند افطار نمايد ، ولى چنانچه شك كند كه صبح شده يا نه ، پيش از تحقيق هم مىتواند عملي كه روزه را باطل مىكند انجام دهد ، ولى بنابر احتياط واجب تحقيق كند . احكام روزه قضا ( مسأله 1644 ) : كافرى كه مسلمان شده ، واجب نيست روزه هاى هنگام كفر را قضا نمايد . واگر پيش از ظهر ماه رمضان مسلمان شود بنابر احتياط واجب اگر مبطل روزه انجام داده بايد آن روز را امساك كند ، وگر نه روزه بگيرد ، وچنانچه ترك نمود قضا كند . ولى مسلمانى كه كافر شده ودوباره مسلمان گردد ، بايد روزه هاى هنگام كفر را قضا نمايد . ( مسأله 1645 ) : ديوانه اى كه عاقل شده ، واجب نيست روزه هاى هنگام ديوانگى را قضا كند . ( مسأله 1646 ) : روزه اى را كه به سبب مستى نگرفته ، بايد قضا نمايد ، هر چند چيزى مست كننده را براي معالجه خورده باشد . ( مسأله 1647 ) : اگر براي عذرى چند روز روزه نگيرد سپس شك كند كه چه وقت عذر أو بر طرف شده ، واجب نيست مقدار بيشترى را كه احتمال مىدهد روزه نگرفته قضا نمايد ، هر چند احتياط مستحب آن است كه مقدار بيشتر را قضا نمايد ، مثلا كسى كه پيش از ماه رمضان مسافرت كرده ونمى داند پنجم ماه رمضان مراجعت كرده يا ششم ، ويا آن كه در روزهاى آخر ماه رمضان مسافرت كرده وپس از ماه رمضان برگشته ونمى داند كه بيست وپنجم رمضان مسافرت كرده يا بيست وششم ، در هر دو صورت مىتواند به مقدار كمتر يعنى پنج روز اكتفا كند . ( مسأله 1648 ) : اگر از چند ماه رمضان روزه قضا دارد ، قضاى هر يك را كه